RSS

Mổ lấy thai

06 Aug

MỔ LẤY THAI

(Còn gọi là mổ Cesar)

Mổ lấy thai là gì?

Mổ lấy thai là phương pháp sanh con bằng phẫu thuật rạch qua thành bụng và tử cung người mẹ. Tên của thủ thuật này được cho là bắt nguồn từ bộ luật La Mã, Lex Caesare, cho phép dùng phẫu thuật lấy đứa trẻ từ bụng người mẹ đã tử vong khi mang thai trong những tháng cuối với hi vọng cứu sống chúng.

Tại sao sản phụ phải mổ lấy thai?

Các bác sĩ chỉ định mổ lấy thai khi họ tin rằng điều đó an toàn hơn cho mẹ, cho con hoặc cho cả hai so với sanh qua ngã âm đạo. Một lý do hay gặp nhất để mổ lấy thai là đẻ khó, một thuật ngữ chung ám chỉ tình trạng chuyển dạ chậm và khó khăn. Ví dụ về chuyển dạ khó bao gồm bất thường của mẹ về con đường để thai di chuyển ra ngoài như khung chậu nhỏ; do vị trí thai bất thường bao gồm ngôi thai ngược hoặc kích thước thai lớn; và do bất thường về sức rặn trong lúc chuyển dạ, bao gồm tử cung co yếu hoặc không đều.

Những tình trạng bệnh lý nào cần phải mổ lấy thai?

Một số bệnh lý của mẹ hoặc con đòi hỏi phải có chỉ định mổ lấy thai. Một số ví dụ là mẹ bị tiểu đường, tăng huyết áp do thai kỳ, nhiễm herpes âm đạo, và nguyên hồng cầu huyết trẻ sơ sinh- một bệnh về máu liên quan đến yếu tố Rh của người mẹ. Người ta cũng đề nghị mổ lấy thai ở người mẹ bị nhiễm HIV (virus gây suy giảm miễn dịch ở người) gây ra bệnh AIDS (hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải) nhằm tráng lây nhiễm qua trẻ. Điều này tùy thuộc vào đường vào virus.

Những tình huống nào khác cần mổ lấy thai?

Mổ lấy thai cũng là một thủ thuật cứu sống bệnh nhân khi xuất hiện những tình huống sau:

· Nhau tiền đạo làm tắc đường ra của thai.

· Bong nhau- là tình trạng nhau bong sớm khỏi thành tử cung và gây xuất huyết

· Suy thai

· Sa dây rốn – do dây bị đẩy ra ngoài gây chèn ép và làm tắc dòng máu.

· Khối u vùng chậu là tắc đường ra và làm suy yếu thành tử cung

· Tiền sản giật – một tình trạng huyết áp cao có thể dẫn tới co giật trong thai kỳ

· Có sẹo tử cung do phẫu thuật hoặc mổ lấy thai trước đó.

Phẫu thuật được tiến hành như thế nào?

Phẫu thuật được thực hiện bởi một ê-kíp bao gồm một bác sĩ sản khoa, bác sĩ gây mê, một số y tá và bác sĩ chuyên khoa về nhi sơ sinh hoặc một ngưòi có thể hồi sức cho thai nhi khi cần thiết. Có hai kiểu mổ lấy thai chính:

· Đường rạch ngang ở vị trí thấp tử cung.

· Đường rạch dọc cổ điển theo thân tử cung

Loại vô cảm dùng trong mổ lấy thai?

Có ba kỹ thuật vô cảm chính trong mổ lấy thai:

· Gây tê tủy sống: tiêm chất gây tê vào ống trung tâm của tủy sống, có thể có nguy cơ thấp gây nhức đầu đôi khi nặng sau sanh.

· Gây tê ngoài màng cứng vùng thắt lưng: tiêm chất gây tê vào khoang xung quanh tủy sống (khoang ngoài màng cứng) vùng thắt lưng dưới. Cả hai phương pháp trên đều gọi là gây tê vì chúng chỉ làm mất cảm giác đau ở một phần cơ thể bệnh nhân mà không gây ngủ.

· Gây mê: làm bệnh nhân mất ý thức. Thường dùng trong trường hợp cấp cứu hoặc khi không thể dùng hai cách trên.

Nguy cơ cho mẹ

Mổ lấy thai thì an toàn, nhưng do đây là đại phẫu, nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng cao hơn so với sanh qua ngã âm đạo. Mổ lấy thai cũng gây đau và nằm viện lâu hơn. Mặc dù tử vong của mẹ trong quá trình sanh là rất hiếm xảy ra, nhưng so với sanh qua ngả âm đạo thì mổ lấy thai vẫn có nguy cơ tử vong cao hơn.

Nguy cơ của con

Trẻ nhũ nhi sinh nhờ mổ lấy thai theo chương trình dường như nguy cơ bị hội chứng ức chế hô hấp (RDS) cao hơn, đặc biệt là khi phẫu thuật được tiến hành trước khi khởi phát chuyển dạ. RDS – là một tình trạng phổi trẻ phát triển không đầy đủ- có thể xảy ra nếu định tuổi thai sai.

Độ an toàn của sanh qua ngã âm đạo của sản phụ có tiền sử mổ lấy thai?

Nếu không có chống chỉ định, sản phụ đã từng mổ lấy thai có đường rạch ở vị trí thấp có thể xem xét lựa chọn sanh qua ngả âm đạo. Tỉ lệ thành công của sanh qua ngả âm đạo sau khi mổ lấy thai thay đổi từ 60-80%.

Các giai đoạn phục hồi

Trong hầu hết trường hợp, sản phụ phải ở lại trong bệnh viện từ 3-5 ngày để theo dõi sau mổ. Khi thuốc tê hết tác dụng, sản phụ sẽ được cho thuốc giảm đau. Đôi khi, thuốc được tiêm vào khoang ngoài màng cứng và sẽ làm giảm tức khắc đau vết mổ. Ngoài ra, thuốc giảm đau được truyền qua catheter tĩnh mạch. Sản phụ nên yêu cầu những loại thuốc này.

Trong vòng 24 giờ sau sanh, sản phụ có thể ra khỏi giường. Sản phụ cần được phụ giúp khi ngồi, đứng hoặc bắt đầu đi bộ. Có thể cho phép sản phụ ăn nhẹ trong vòng một ngày, và rút ống thông tiểu. Đường mổ có thể được khâu lại hoặc dùng kim bấm. Trước khi cho sản phụ về hoặc khi tái khám, các thứ trên sẽ được lấy đi. Máu âm đạo chảy ra sau khi chuyển dạ thậm chí khi cho mổ lấy thai. Dấu chảy máu ban đầu đỏ tươi, nhưng sẽ chuyển sang màu hồng và biến mất sau vài tuần.

Cũng giống như các phẫu thuật vùng bụng, bệnh nhân cần giới hạn hoạt động cũng như luyện tập thể dục. Bác sĩ sẽ cho sản phụ biết thời điểm an toàn để lái xe cũng như loại hoạt động nào được cho phép.

BS.ĐÀO CHUM

 
Leave a comment

Posted by on August 6, 2008 in Mổ lấy thai

 

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: