RSS

DẬY THÌ SỚM

02 Jan

KHI TRẺ DẬY THÌ SỚM

 Dậy thì là một bước ngoặc đánh dấu sự ra khỏi lứa tuổi trẻ em…Nhưng đôi khi nó xuất hiện hơi sớm trong đời :trước 8 tuổi đối với bé gái, và trước 10 tuổi đối với bé trai, trong trường hợp này người ta gọi là dậy thì sớm. Hiện tượng này ngày càng thường gặp ….Tại sao đồng hồ sinh học lại đi sớm vậy nhỉ? Có những nguyên nhân nào chưa được biết chăng? Hiện tượng này tập trung vào rối loạn hormone.

  Mọi người đều biết những dấu hiệu của sự dậy thì, đó là những đặc tính sinh dục thứ phát.: ở nữ bắt đầu có kinh, vú to ra, mọc lông. Con trai thì tinh hoàn, dương vật to ra. Sự biến đổi này thường bắt đầu ở bé gái năm 9-10 tuổi và ở bé trai là khoảng 12 tuổi . Thời gian dậy thì kéo dài trung bình 6 năm.

 Có nhiều yếu tố ít nhiều ảnh hưởng đến tuổi dậy thì, làm dậy thì sớm hay dậy thì trễ, các yếu tố này bao gồm : yếu tố di truyền, điều kiện sống, dinh dưỡng, mức độ hoạt động thể chất, và cân nặng (đặc biệt là số lượng mô mỡ)…

 Có 3 loại dậy thì sớm

 Sự dao động đáng kể về tuổi dậy thì có thể gặp, đó là dậy thì sớm hoặc dậy thì muộn. Nguyên nhân bệnh lý của rối loạn dậy thì cũng thường gặp. Dậy thì sớm chiếm 1-2 % số trẻ đến khám bác sĩ, hầu hết là bé gái ( chiếm 99%). Có 3 loại chính về dậy thì sớm đã được xác định: dậy thì sớm thật sự, giả dậy thì sớm, và dậy thì sớm kiểu phân ly. 

 Dậy thì sớm thật sự:

Dậy thì sớm thật sự là do sự hoạt hoá trước giờ của những cơ chế thần kinh và thể dịch, điều hành chức năng sinh dục. Não bài tiết một số hormone vùng dưới đồi, là nguyên nhân gây tăng thể tích và trưởng thành của các tuyến sinh dục ( buồng trứng ở nữ, và tinh hoàn ở nam), và vì vậy làm phát triển những đặc tính sinh dục thứ phát, tăng bài tiết hormone sinh dục, sinh tinh trùng và sinh trứng… Dậy thì sớm thật sự, thường xuất hiện vào khoảng 3 đến 5 tuổi. Trong trường hợp này, hormone LH ( hormone kích thích hoàng thể) và FSH ( hormone kích thích nang trứng) đạt đến giai đoạn trưởng thành quá sớm. Dậy thì sớm thật sự có thể mang tính chất gia đình, nhưng thường là thứ phát sau một sang thương ở não: như u não, dị dạng da, xương, di chứng của viêm nhiễm, nhược giáp ở trẻ em…Ở bé trai, nguyên nhân thường nhất là do u ( u vùng hạ đồi). Trong 90% trường hợp dậy thì sớm ở bé gái và 20-30 % trường hợp dậy thì sớm ở bé trai vẫn không rõ nguyên nhân.

  Giả dậy thì sớm

Giả dậy thì sớm hay còn gọi là dậy thì ngoại biên, thì hiếm gặp hơn nhiều và dễ dàng nhận biết nhờ vào xét nghiệm synacthène. Người ta phân biệt các dạng chỉ phát triển một đặc tính sinh dục thứ phát ( như chỉ phát triển vú) và chỉ phát triển lông. Chỉ có khác biệt duy nhất với dậy thì thật sự là trong giả dậy thì, các tế bào sinh dục chưa trưởng thành. Nguyên nhân của rối loạn này thường là do phì đại tuyến thượng thận bẩm sinh hay những u tiết androgens, estrogens. 

 Dậy thì sớm kiểu phân ly

Dậy thì sớm kiểu phân ly hay còn gọi là dậy thì chưa hoàn chỉnh, xuất hiện những đặc tính sinh dục riêng lẽ. Người ta gọi là dậy thì sớm chưa hoàn chỉnh riêng lẽ khi vú lớn quá sớm ở những bé gái, mọc lông vùng mu sớm hay có kinh quá sớm xảy ra đơn độc. Tất cả những dạng này thường là do rối loạn trong hoạt động của trục hạ đồi- tuyến sinh dục. Tuy nhiên, có kinh quá sớm cần phải cẩn trọng vì hiện tượng này thường đồng nghĩa với một bệnh lý nặng.

Những nguyên nhân dậy thì sớm thường có liên quan đến lối sống của chúng ta.

 Từ nhiều năm nay, người ta nhận thấy số trẻ dậy thì sớm ngày càng tăng. Để lý giải cho hiện tượng này, có nhiều giả thuyết khác nhau được đặt ra, đa số là quy cho cách sống hiện thời:

           Do ăn uống nhiều calori và tình trạng béo phì (tại Mỹ nó là nguyên nhân làm cho số trẻ dậy thì sớm tăng gấp đôi trong vòng 20 năm) có lẽ ảnh hưởng rất lớn đến số trẻ dậy thì sớm ngày càng thường gặp. Thật ra, ở những bé gái có nhiều mỡ thuận lợi trong việc bài tiết estrogen và insuline, chính 2 hormone này đã ảnh hưởng đến sự phát triển các đặc tính sinh dục.;

           Ngay cả, ở những trẻ em thiếu tập luyện thể dục cũng dễ dậy thì sớm, vì người ta biết rằng chơi thể thao thường xuyên và tập nặng sẽ làm chậm xuất hiện hiện tượng dậy thì.

           Nguyên nhân khác, đó là các loại mỹ phẩm có chứa estrogen, theo các nhà khoa học, các phân tử phtalates có trong thành phần của các loại mỹ phẩm cũng gây ra hiện tượng dậy thì sớm;

           Môït số yếu tố môi trường cũng có thể gây ra dậy thì sớm ở bé gái, thường do ăn nhiều chất có hoạt tính giống estrogen, còn gọi là “ estrogen-like”

 Tuy nhiên, không nên quá lo lắng vì hiện nay đã có những biện pháp điều trị dậy thì sớm, nếu nguyên nhân gây ra được giải quyết. Bước đầu tiên là xác định chính xác nguồn gốc gây ra dậy thì sớm bằng một loạt các xét nghiệm  như chụp X-quang,  chụp CTscan, chụp cộng hưởng từ nhân. Bước thứ hai là đưa nhịp sinh học về trạng thái cân bằng! Vì vậy, ngay sau khi xuất hiện những dấu hiệu của dậy thì sớm ở những trẻ khi còn quá bé. Bạn không nên do dự đưa con bạn đến bác sĩ khám.


 
Leave a comment

Posted by on January 2, 2008 in Dậy thì sớm

 

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: